Μονόγραμμα | Πραξιτέλης Τζανουλίνος

«Πραξιτέλης Τζανουλίνος – γλύπτης»

Ο γλύπτης αλλά και «γιατρός των πληγωμένων αγαλμάτων της Αθήνας», Πραξιτέλης Τζανουλίνος, Τηνιακός στην καταγωγή και βραβευμένος από την Ακαδημία Αθηνών, ο καλλιτέχνης που συνδιαλέγεται», που δίνει ψυχή στο σκληρό υλικό όπως είναι η πέτρα, αυτοβιογραφείται στο «Μονόγραμμα».

O Πραξιτέλης Τζανουλίνος γεννήθηκε το 1955, στο Φαλατάδο της Τήνου. Σ’ αυτό το νησί με τη μακρόχρονη παράδοση στη λαϊκή λιθογλυπτική, γεννήθηκαν και δούλεψαν σπουδαίοι τεχνίτες, γλύπτες και μαρμαρογλύπτες, όπως ο Γιαννούλης Χαλεπάς και ο Δημήτριος Φιλιππότης, καθώς και ο ζωγράφος Νικηφόρος Λύτρας.

Φοίτησε αρχικά στη Σχολή Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου, σχολή μοναδική για τη γλυπτική τέχνη κι αργότερα με υποτροφία του Πανελλήνιου Ιδρύματος Ευαγγελίστριας Τήνου, συνέχισε τις σπουδές του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, με δάσκαλο τον γλύπτη Γιάννη Παππά, ο οποίος πρόσεξε αμέσως τα σχέδια του νεαρού μαθητή και τον πήρε στο εργαστήριό του. Ήταν ο δάσκαλος που επηρέασε βαθιά την αντίληψή του για την Τέχνη.

Τέχνη δύσκολη, χρονοβόρα αλλά και πανάρχαια, η γλυπτική συναρπάζει τον Πραξιτέλη Τζανουλίνο, ιδιαίτερα όταν συνειδητοποιεί ότι η Τέχνη αυτή παραμένει αναλλοίωτη μέσα στους αιώνες.

Έχει λάβει τέσσερα πρώτα βραβεία σε πανελλήνιους καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς, ενώ με έργα του συμμετείχε και σε πολλές ομαδικές εκθέσεις σε γκαλερί και μουσεία. Έχει φιλοτεχνήσει γλυπτά, προτομές και ανδριάντες που κοσμούν δημόσιους χώρους.

Από το 1989 διδάσκει Γλυπτική και Συντήρηση γλυπτών στο ΤΕΙ Αθήνας.

Μαζί με μια ομάδα ειδικών, ήταν αυτός που ανέλαβε τη συντήρηση περίπου 100 γλυπτών της Αθήνας και την αποκατάσταση αυτών που είχαν βανδαλιστεί άγρια.

«Αν έπεφτε στην αντίληψη μου κάποιος, ο οποίος πραγματοποιούσε έναν τέτοιο βανδαλισμό σ’ ένα έργο, αυτό που θα έκανα θα ήταν να του μιλήσω για την Τέχνη. Να έρθει μία μέρα στο εργαστήριό μου, να δει με τι μόχθο γίνεται αυτή η δουλειά και με τι πνευματική προσήλωση πραγματοποιείται. Και τότε, ίσως θα ήταν διστακτικός πιστεύω και ίσως να μην τολμούσε ποτέ να βεβηλώσει ένα τέτοιο έργο», λέει χαρακτηριστικά.

Στην ΕΡΤ, η πορεία μιας εκπομπής 38 ετών.
Η μακροβιότερη πολιτιστική εκπομπή της τηλεόρασης.
Τριάντα οκτώ χρόνια συνεχούς παρουσίας το «Μονόγραμμα» στη δημόσια τηλεόραση. Έχει καταγράψει με μοναδικό τρόπο τα πρόσωπα που σηματοδότησαν με την παρουσία και το έργο τους την πνευματική, πολιτιστική και καλλιτεχνική πορεία του τόπου μας.
«Εθνικό αρχείο» έχει χαρακτηριστεί από το σύνολο του Τύπου και για πρώτη φορά το 2012 η Ακαδημία Αθηνών αναγνώρισε και βράβευσε οπτικοακουστικό έργο, απονέμοντας στους δημιουργούς-παραγωγούς και σκηνοθέτες Γιώργο και Ηρώ Σγουράκη το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου τους και ιδίως για το «Μονόγραμμα» με το σκεπτικό ότι: «…οι βιογραφικές τους εκπομπές αποτελούν πολύτιμη προσωπογραφία Ελλήνων που έδρασαν στο παρελθόν αλλά και στην εποχή μας και δημιούργησαν, όπως χαρακτηρίστηκε, έργο “για τις
επόμενες γενεές”».
Η ιδέα της δημιουργίας ήταν του παραγωγού – σκηνοθέτη Γιώργου Σγουράκη, προκειμένου να παρουσιαστεί με αυτοβιογραφική μορφή η ζωή, το έργο και η στάση ζωής των προσώπων που δρουν στην πνευματική, πολιτιστική, καλλιτεχνική, κοινωνική και γενικότερα στη δημόσια ζωή, ώστε να μην υπάρχει κανενός είδους παρέμβαση και να διατηρηθεί ατόφιο το κινηματογραφικό
ντοκουμέντο.
Η μορφή της κάθε εκπομπής έχει στόχο την αυτοβιογραφική παρουσίαση καταγραφή σε εικόνα και ήχο) ενός ατόμου που δρα στην πνευματική, καλλιτεχνική, πολιτιστική, πολιτική, κοινωνική και γενικά στη δημόσια ζωή, κατά τρόπο που κινεί το ενδιαφέρον των συγχρόνων του.
Ο τίτλος είναι από το ομότιτλο ποιητικό έργο του Οδυσσέα Ελύτη (με τη σύμφωνη γνώμη του)και είναι απόλυτα καθοριστικός για το αντικείμενο που διαπραγματεύεται: Μονόγραμμα = Αυτοβιογραφία.
Το σήμα της σειράς είναι ακριβές αντίγραφο από τον σπάνιο σφραγιδόλιθο που υπάρχει στο Βρετανικό Μουσείο και χρονολογείται στον τέταρτο ως τον τρίτο αιώνα π.Χ. και είναι από καφετί αχάτη.
Τέσσερα γράμματα συνθέτουν και έχουν συνδυαστεί σε μονόγραμμα. Τα γράμματα αυτά είναι το Υ, Β, Ω και Ε. Πρέπει να σημειωθεί ότι είναι πολύ σπάνιοι οι σφραγιδόλιθοι με συνδυασμούς γραμμάτων, όπως αυτός που έχει γίνει το χαρακτηριστικό σήμα της τηλεοπτικής σειράς.
Το χαρακτηριστικό μουσικό σήμα που συνοδεύει τον γραμμικό αρχικό σχηματισμό του σήματος με την σύνθεση των γραμμάτων του σφραγιδόλιθου, είναι δημιουργία του συνθέτη Βασίλη Δημητρίου.
Σε κάθε εκπομπή ο/η αυτοβιογραφούμενος/η οριοθετεί το πλαίσιο της ταινίας η οποία γίνεται γι’ αυτόν. Στη συνέχεια με τη συνεργασία τους καθορίζεται η δομή και ο χαρακτήρας της όλης παρουσίασης. Μελετούμε αρχικά όλα τα υπάρχοντα βιογραφικά στοιχεία, παρακολουθούμε την εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση του έργου του προσώπου το οποίο καταγράφουμε, ανατρέχουμε στα δημοσιεύματα και στις συνεντεύξεις που το αφορούν και μετά από πολύμηνη πολλές φορές
προεργασία ολοκληρώνουμε την τηλεοπτική μας καταγραφή.
Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 380 περίπου πρόσωπα και θεωρούμε ως πολύ χαρακτηριστικό, στην αντίληψη της δημιουργίας της σειράς, το ευρύ φάσμα ειδικοτήτων των αυτοβιογραφουμένων, που σχεδόν καλύπτουν όλους τους επιστημονικούς, καλλιτεχνικούς και κοινωνικούς χώρους με τις ακόλουθες ειδικότητες: αρχαιολόγοι, αρχιτέκτονες, αστροφυσικοί, βαρύτονοι, βιολονίστες, βυζαντινολόγοι, γελοιογράφοι, γεωλόγοι, γλωσσολόγοι, γλύπτες, δημοσιογράφοι, διευθυντές ορχήστρας, δικαστικοί, δικηγόροι, εγκληματολόγοι, εθνομουσικολόγοι, εκδότες, εκφωνητές ραδιοφωνίας, ελληνιστές, ενδυματολόγοι, ερευνητές, ζωγράφοι, ηθοποιοί, θεατρολόγοι, θέατρο σκιών, ιατροί, ιερωμένοι, ιμπρεσάριοι, ιστορικοί, ιστοριοδίφες, καθηγητές πανεπιστημίων, κεραμιστές, κιθαρίστες, κινηματογραφιστές, κοινωνιολόγοι, κριτικοί λογοτεχνίας, κριτικοί
τέχνης, λαϊκοί οργανοπαίκτες, λαογράφοι, λογοτέχνες, μαθηματικοί, μεταφραστές, μουσικολόγοι, οικονομολόγοι, παιδαγωγοί, πιανίστες, ποιητές, πολεοδόμοι, πολιτικοί, σεισμολόγοι, σεναριογράφοι, σκηνοθέτες, σκηνογράφοι, σκιτσογράφοι, σπηλαιολόγοι, στιχουργοί, στρατηγοί, συγγραφείς, συλλέκτες, συνθέτες, συνταγματολόγοι, συντηρητές αρχαιοτήτων και εικόνων, τραγουδιστές, χαράκτες, φιλέλληνες, φιλόλογοι, φιλόσοφοι, φυσικοί, φωτογράφοι, χορογράφοι,
χρονογράφοι, ψυχίατροι.

Παραγωγός Γιώργος Σγουράκης
Σκηνοθέτες Περικλής Κ. Ασπρούλιας, Μπάμπης Πλαϊτάκης, Χρίστος Ακρίδας, Κιμ Ντίμον, Στέλιος Σγουράκης, Σωκράτης Σπανός
Δημοσιογραφική επιμέλεια Αντώνης Εμιρζάς, Ιωάννα Κολοβού,
Φωτογραφία Μαίρη Γκόβα,
Ηχοληψία Λάμπρος Γόβατζης,Νίκος Παναγοηλιόπουλος,
Μοντάζ – μίξη ήχου Δημήτρης Μπλέτσας, Βασίλης Καρώνης, Στέφανος Καράβολος, Σταμάτης Μαργέτης
Διεύθυνση παραγωγής Στέλιος Σγουράκης